شرۆڤە

میتافۆڕی هه‌ورو ره‌هه‌ندی سۆسیۆلۆژی شیعر

سۆران محه‌مه‌د

که‌واته‌ له‌ به‌ره‌نجامی دۆخی سۆسیۆلۆژی هه‌ر یه‌ك له‌م شاعیرانه‌وه‌ که‌ ئه‌م زاراوه‌و مه‌دلوله‌ جیاوازانه‌ له‌ نه‌ستیانه‌وه‌ هه‌ڵقوڵاوه،‌ ده‌توانین له‌ دۆخی کۆمه‌ڵایه‌تی و کارلێکه‌ سۆسیۆلۆژیه‌کان له‌ ده‌وروبه‌ریان بخوێنینه‌وه‌و  تێبگه‌ین. جا چ به‌وه‌ی‌ له‌ رابردوویه‌کی دوور یان نزیك یان ئێستادا بێت، یان له‌ ژیانی خۆیان یاخود بوونه‌وه‌ره‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانی ده‌وروبه‌ریاندا.

ناسنامە

مارف عومەر گوڵ

خۆشەویستی وەک نموونەیەکی پەتی، پەیوەندییەکی زیندووە لە ئاوێتەبوون، توانەوەی قەوارەی خودە لە قەوارەیەکی دیکەدا، ئەوین ئاوێنەیەکی بێ غەش و غەلە، مرۆڤ دەتوانێ خۆی لە نێو ئەوانی تردا ببینێ، خەمەکانی بەرامبەری تێدا خۆشبووێت.

نامەیەکی کراوە بۆ سەباح ڕەنجدەر

عەبدوللا سەڕاج

کاکە ڕەنجدەر! ئەفراندنی ڕۆمان، نە کرداری وەڵامدانەوەی پرسیارەکانە، نە دۆزینەوی چارەسەری دیاردەکانە، بەڵکو ھەڵمەتبردنە ڕووە و چەمکی جوانی. دەستگیرکردنی مەعریفەت (ھۆشەکی نەک غەیبی)، ئەوجا ورووژاندنی پرسیار لەھۆشی خوێنەردا، چونکە دۆزینەوەی چارەسەری ئاستەنگ و نالەبارییەکان، وەڵامدانەوەی پرسیارە ڕیشەییەکان کەوتووەتە گەردنی. کۆمەڵناس، فەیلەسووف، ئابووریزان، مێژوونووسان.

نقد باورها رواست

شهرام وحدانی

بیان اندیشە کاری است که در طول تاریخ بسیاری جانشان  را  بر سر آن باخته اند. شاید این تلخ ترین تراژدی تاریخ است. نوشتن و یا سخن گفتن از چیزهایی که نباید در باره آنها گفت کاری است مشکل، نه به این دلیل که دشوار است بلکه به این دلیل که پاسداشتن امورِ مقدس همگان کاری است نشدنی، و مخدوش کردن و به چالش کشیدن امور مقدس دیگران، خطر کردن است.

نەژاد عزیز سورمێ تەمەنێک لە...

ئارى زێندینى

ئێمە بە هیچ جۆرێک مەبەستمان ئەوە نییە هونەرى کوردى لە هونەرى مرۆڤایەتى بکەینەوە پێمان وابێ هونەرمەندى کورد سوود لە تاقیکردنەوە دەوڵەمەندەکانى هونەرى رۆژئاوا وەرنەگرێ ئەوەندەى بەتەنگ ئەوەین هیوامان وایە لە پاشەرۆژ هونەرى کوردیش لە نێو هونەرى رۆژهەڵاتیدا بناسرێتەوە.

نۆستالیژیا لە نێو گێڕانەوەی مێژوودا

عەلی مستەفا

لەبارەی سوودەکانی نۆستالژیا دەتوانین بە دوو ڕەوت ئاماژەی بخەینە سەر، ڕەوتی نوێ پێیوایە گەڕانەوە بۆ ڕابردوو و بیرەوەرییەکان کارێکی باش نییە، چونکە کۆمەڵگەی داهاتوو دەخاتە بەر سێرەی دارووخان و پەرتەوازەیی، دەبێتە بەربەست لە بەردەم پێشکەوتنەکانی کۆمەڵگە.

نیشتمانی سارا نیشتمانێکی...

دڵشاد کاوانی

ئەوەی زۆر سەرنجی ڕاکێشام لە بەشی سێیەمی ڕۆمانەکە یادداشتەکانی سارا لە لا (٣٥٠ – ٣٦٦) بە دوانزە بەش زۆر بەجوانی  یادداشتەکانی سارا بەشێک لە گرێچنەکانی ناو ڕۆمانەکە دەکاتەوە. ئەوەی ماوە بڵێم ڕۆمانی نیشتمانی سارا ڕۆمانێکە دەرخستەی بیری یاخیی بووی نێو کۆمەڵگای کوردییە.

نیگار نادر، ده‌نگێك له‌ ناو هه‌ره‌سه‌کانه‌وه

ئه‌میر ره‌سول

ئه‌وه‌ی خوێنه‌ر سه‌رنجی زمان و ستایڵ و ته‌کنیکی شیعره‌کانی ئه‌م شاعیره‌ بدات، ده‌بینێت زۆر ساده‌و راسته‌وخۆ ده‌یهه‌وێت مه‌به‌سته‌کانی به‌ روونی بگه‌یه‌نێته‌ خوێنه‌ر، بێ په‌نا بردن به‌ هونه‌ره‌کانی ره‌وانبێژی وه‌ك میتافۆڕ و پاشان ته‌کنیکه‌ نوێکانی گه‌مه‌کانی زمانی شیعریی و دۆزینه‌وه‌ی زمانی شاراوه‌ی ناو زمانی ئاشکرا.

نیگایه‌ک له‌ودیوی ترسه‌وه‌

 

نه‌سرین مهاجر

جوبره‌ئیل‌و سه‌لاحه‌دین له‌ کاتی که‌وتنه‌ خواره‌وه‌یان له‌ مه‌ودای چه‌ند هه‌زار مه‌ترییه‌وه‌ مه‌رگی خۆیان به‌چاو ده‌بینن، به‌ڵام پاش ماوه‌یه‌ک به‌سه‌رسوڕمان و بێ ئه‌وه‌ی هه‌ست به‌هیچ ئازارێک بکه‌ن له‌سه‌ر دورگه‌ی ئینگلیز (به‌ریتانیا) ده‌که‌ونه‌ خوارێ. 

هاڤان محه‌مه‌د، هه‌ڵکشان و گه‌شانه‌وە

فاروق مەجید

له‌ کۆتاییدا هه‌ر ئه‌و نهێنییه‌ ماوه‌ شاعیر له‌ ئاکامدا پێمان بڵێت که‌ یه‌کێك له‌ گرنگترین سه‌فه‌ره‌کانی ژیان و رزگاربوونی له‌ خه‌مۆکی و ته‌نیایی و هه‌ڵگێرانه‌وه‌کانی دۆخی مرۆڤ به‌ره‌و باڵا چه‌که‌ره‌کردنی ئه‌و نه‌مامی عه‌شقه‌ راسته‌قینه‌یه‌ که‌ سه‌رچاوه‌ی هه‌موو ئیلهام و وزه‌و نوێبوونه‌وه‌و چێژو جوانی و پشووه‌، ژیان بێ ئه‌و سۆزو خۆشه‌ویستییه‌ نموونه‌ییه‌ ئاسته‌مه.‌

هەڵوێستێک لە سەر باخچەیەکی ئەفسووناوی

رزگار لوتفی

کات ـ شوێنەکان لە سەرەتای چیرۆکەکەدا و بە دوو پەڕەگڕاف دوالیزمێک وەردەگرن، بەڵام لە درێژەشد او بە کەڵک وەرگرتن لە زمانێکی وەسفی ـ رۆمانتیکیانە بەرە و ناکات ـ شوێنێکی سێهەمی دەروونی دەکشێ و ژانڕی چیرۆکەکە بەرە و رەوایەتێکی پۆست مۆدێڕن پەلکێش دەکات.

هونه‌ری نوسینی کورته‌چیرۆک

 

میران ئابراهام

 

 

زۆرێک له نوسه‌ره ناوداره‌کان، له کات‌‌و شوێندا ده‌ستگیرۆیی ده‌که‌ن، زۆر کات به ڕوداو ده‌ست پێده‌که‌ن‌و پێشبینی یان بنه‌ما خۆشکردن بۆ هۆکاری ڕوداو فه‌رامۆش ده‌که‌ن، به‌م ته‌کنیکه ده‌توانرێت ده‌ستگیرۆیی له کات‌و شوێندا بکرێت، بێگومان له زۆرینه‌ی چیررۆکی مۆدێرندا شیکاری‌و هۆنینه‌وه‌ی باس‌و خواستی چۆنیه‌تی به‌رپا بوونی ڕوداوێک درێژه‌ی ئه‌وتوی پێنادرێت.

هۆکاره‌ مێژووییه‌کانی سه‌رهه‌ڵدانی سکۆلاریزم

 لە فارسییەوە: زرێبار 

به‌ سه‌رنجدان به‌و شتانه‌ی وتران، له‌ کۆمه‌ڵناسی سینی دا، ره‌وتی 'سکولاریزاسیون' به‌ستراوه‌ به‌ ره‌وتی سه‌نعه‌تی بوونی کۆمه‌ڵگه‌ی ئۆرووپایی‌یه‌کانه‌وه‌، به‌ واتایه‌کی دیکه‌ بیرکردنه‌وه‌و ئه‌ندیشه‌ی 'سکولاریزاسیون' له‌گه‌ڵ سه‌رهه‌ڵدانی سه‌رمایه‌داری له‌دایک بووه‌.

هیومانیسم و ژین ـ روانگە دونیاییەکانی تر (١)

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

تایبەتمەندییەکانی ژینڕوانگە دونیاییەکان چین؟ داخۆ شتی هاوبەشیان لەگەڵ ئایینەکاندا هەیە؟ یاخود لە بەرامبەر ئەواندا قەراردەگرن؟ ژینڕوانگەکان داخۆ هیچ پێوەندییەکیان لەگەڵ فەلسەفەدا هەیە؟ ژینڕوانگە، وەها کە من ئەم دەستەواژەیە بەکاردێنم، دەتوانێ هەم دونیایی بێت و هەم ئایینی. ئەوەی لە کەمترین حاڵەتدا هاوبەشە لە ناو هەموو ژینڕوانگەکاندا، سێ تایبەتمەندین: هەڵگری ناسینی مرۆڤن سەبارەت بە دونیا، ناسینی مرۆڤ سەبارەت بە خۆی و، هەروەها هەڵگری ئەخلاقن.