شێعر و پەخشان

خاڵبه‌ندی

سەباح رەنجدەر

 

وێرگوڵ پیاوێكه‌ كرۆشكه‌ی كردووه‌ و ترس ده‌دوێنێ

گومان له‌قۆرتی به‌رپێی خۆی ده‌كات

بۆشایییه‌كی زۆر له‌نێوان پێغه‌مبه‌ره‌كان هه‌یه‌

 

خاڵبه‌ندی

سه‌باح ڕه‌نجده‌ر

 

خاڵ      

خاڵ له‌شه‌رمێكی گه‌مژانه‌ی ڕسته‌ ڕاده‌گرێت

زه‌مینیش ده‌خولێته‌وه‌ و به‌دوای خورپه‌یه‌كی به‌هێزه‌وه‌یه‌

ئه‌ی به‌خشنده‌ چی پێ به‌خشین

دوای كه‌مێكی تر زه‌مین هه‌مووی تاریك ده‌بێت

به‌ ده‌نووكی سووری قه‌قنه‌س گۆڕێك هه‌ڵده‌كه‌نم

دڵ پێی ڕازی نییه‌ و ئاهی تێ نه‌گه‌ڕاوه‌

گوڵه‌ستێره‌ له‌ناوی نیشانه‌ و ناوه‌

به‌ نیگا‌یه‌كی ماندوو بیر و پرۆژه‌ی دیواره‌كانی ده‌خوێنێته‌وه‌

له‌وێ په‌یام ناگا

 

دووخاڵ

كاته‌كانی ڕۆژی پێشوو دووخاڵبوون له‌سه‌ریه‌ك

دوولێوی به‌بار په‌یامێكیان له‌ناو خۆیاندا سه‌رسامكردووه‌

هاوهێزی ئه‌ستێره‌ن

گۆچانی كوێرێكیان له‌سه‌ر به‌ردی خز لادا

ئازار یه‌كه‌م ڕوخساری وه‌رگرت

 

كۆمه‌ڵه‌ خاڵ

خاڵ به‌ڕه‌نگی سوورێكی گه‌رم و به‌ ده‌نگێكی دۆستانه‌ خۆتمان پێ بناسێنه‌

له‌ پێناو چیدا درێژ ده‌بێته‌وه‌

چاوی دوێنێ چی به‌دی كردووه‌

قه‌له‌ڕه‌ش له‌سه‌ر كاغه‌ز سووڕ ده‌خۆن و ده‌نیشنه‌وه‌

پێیان شوێن بریندار ده‌كات

سه‌یری ئێره‌ بكه و بۆچوونی خۆت بڵێ

 

كه‌وانه‌

كه‌وانه‌ دیواری به‌ردینه‌ به‌ ده‌وری كۆشكی پاشاكان

به‌خۆشترین ده‌نگ گوێ له‌سروود ناگرێ

هیوای به‌چی ده‌خوازێت

ڕووناكی له‌كونی كلیل نایه‌ته‌ ژوورێ

مرۆڤ له‌ یه‌كه‌م مووچڕكه‌ و بێداربوونه‌وه‌دا سه‌ماده‌كات

ئه‌و ترس و پرس و دوودڵییه‌ت له‌ چییه‌

ئه‌وها په‌رژینت قایم كردووه‌

چ تارمایییه‌ك دێته‌ ناو سێبه‌رته‌وه‌

هێزی خووسان هاته‌ ناو ئه‌و قوڕه‌ی

مرۆڤی لێ دروست بوو

 

هێڵی لار

هێڵی لار فریوت ده‌دا

شكۆی به‌تاڵ و ستایش وا ده‌ستی پێكرد

لاپه‌ڕه‌ داخه‌

ڕه‌گه‌ گه‌رمه‌كان گه‌یشتنه‌به‌رد

چاوه‌ڕێی چ به‌روبوومێك مه‌كه‌

ده‌بێ ئازاری یه‌كتربده‌ین

 

ته‌قه‌ڵ

ته‌قه‌ڵ ئه‌و پارچه‌ زه‌وییه‌ خۆشكراوه‌یه‌

فڕۆكه‌ له‌سه‌ری ده‌نیشێته‌وه‌

زه‌وییه‌كه‌ ده‌بێته‌ حاجی قادری كۆیی به‌ردی سیزیف به‌شانه‌وه‌  

فڕۆكه‌ش گوتم به‌به‌ختی خه‌واڵوو

لاپه‌ڕه‌ی داهاتوو هه‌ڵده‌ده‌مه‌وه‌

واز له‌گه‌ڕان ده‌هێنم

له‌خۆمدا ده‌ژیم

گه‌ردوون دراوسێیه‌كی به‌كه‌ڵكه‌

خودا له‌ فڕینی یه‌كه‌مین په‌پووله‌ی ساڵ هاته‌ ماڵم

 

وێرگوڵ

وێرگوڵ پیاوێكه‌ كرۆشكه‌ی كردووه‌ و ترس ده‌دوێنێ

گومان له‌قۆرتی به‌رپێی خۆی ده‌كات

بۆشایییه‌كی زۆر له‌نێوان پێغه‌مبه‌ره‌كان هه‌یه‌

پێویسته‌ با ببینم

لێی بپرسم له‌ نێوانه‌كان به‌ره‌و چ چاره‌نووسێك ڕۆیوی

ده‌رگای چ ماڵێكی خانه‌دان نازی ڕاگرتی

 

ئه‌ستێره‌

ئه‌ستێره‌یه‌كم له‌سه‌ر باڵی حاجی له‌قله‌قی هه‌ولێر دانا

به‌ناو شاری جه‌نجاڵدا تێپه‌ڕیم و گه‌ڕامه‌وه‌

تاجه‌گوڵینه‌م له‌سه‌ر گۆڕی یه‌كه‌م شه‌هیدی

جه‌نگی سێیه‌می جیهان دانا

گه‌شتی سامناك كۆتایی هات

ئه‌مه‌  ته‌نیا خه‌ونێك بوو

له‌به‌ره‌ به‌یانێك بینیم و فڕیم بۆ سه‌رزه‌مینێكی ساكار

 

نیشانه‌ی پرسیار

پرسیار هه‌ڵگری ڕق و قینی خه‌په‌تۆڵه‌ و توێتوێیه‌

ئای چه‌ند دره‌نگه‌ خۆشه‌ویستیت بیرنه‌چێته‌وه‌

پێویسته‌ له‌ له‌بیرنه‌چوونه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی شته‌كانم خۆش بوێ

كتوپڕ دڵنیا بووم و چوومه‌ ناو خه‌ونه‌كان

بۆمبی جه‌نگی سێیه‌می جیهانی پووچه‌ڵ بووه‌وه‌

 

نیشانه‌ی سه‌رسووڕمان

سه‌رسووڕمان ناكۆكی نێوان نیشانه‌ و گریانی ته‌واونه‌كراوی وشه‌كانه‌

تێكه‌ڵكردنی خوێن و چۆنیه‌تی برینداركردنه‌ له‌ناو خۆت

چی له‌باره‌ی فریاكه‌وتنه‌وه‌ ده‌زانی

ده‌چیته‌ سه‌ر چیای ئاگاداركراوه‌ و له‌ڕۆحدا ده‌مێنێته‌وه‌

ڕۆح له‌ ئه‌سپی ڕه‌وهان خێراتر ده‌تگه‌یه‌نێته‌وه‌ یه‌كه‌مین پێگه‌یشتن

تارای ڕاستیی و هه‌ڵه‌كان هه‌ڵده‌ده‌یته‌وه‌