وتارەکان

ئەرنست بلوخ وشۆڕش

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

رزگار عەلی

جه‌وهه‌ری فه‌لسه‌فه‌ی بلوخ له‌سه‌ر دوو پايه‌ وه‌ستاوه‌، يه‌كه‌ميان ئۆ‌نتۆلۆژيايه‌. دووه‌ميان ئه‌نته‌رپۆلۆژيايه‌، دووه‌ميان به‌شێكی سه‌ره‌كی يه‌كه‌ميانه‌ و به ‌به‌رده‌وامی له‌ناو يه‌كه‌ميان خۆی ده‌بينێته‌وه‌، لايه‌نی ئه‌نته‌رپۆلۆژی خۆی له‌گه‌ڵ (هيَشتا-نه‌بوو) ده‌بينێته‌وه، ئه‌مه‌ش ‌ كاتيَك مرۆ هه‌ستده‌كات و ئاگايی ئه‌وه‌ی هه‌يه‌ كه‌ پێويستی به‌ شتێكه‌، به‌لاَم ئه‌و شته‌ نييه‌، يان هيَشتا بوونی نييه.

نامه‌یه‌كی كراوه بۆ فازیل شه‌وڕۆ‌

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

سەباح رەنجدەر

 ژیان بنه‌ڕه‌تی هه‌موو شته‌كانه‌، ژیانیشم له‌ناو شیعردا سه‌ریهاڵدا، له‌ناو كتێبدا قه‌ت بێزارنابم. چونكه‌ هه‌م له‌ مانا و هه‌م له‌ ڕه‌گه‌زه‌ هونه‌رییه‌كانی نووسین ده‌كۆڵمه‌وه‌. كاتێك ئه‌م شیعره‌ی به‌ڕێزتم خوێنده‌وه‌. له‌ ماناكه‌ی، نه‌ك ڕه‌گه‌زه‌ هونه‌رییه‌كانی، ویژدانتم ناسی و هه‌ستم كرد خاوه‌ن ئامانج و په‌یامی و پیاوێكی ملاومل له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌ی خۆتی و واتكردووه‌ كۆمه‌ڵگا به‌ چاوی خۆی بڕوانێته‌ ژیان.

رۆمان چییە(٢)

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

ئەو کەسەی رۆمان دەنووسێ خۆی دەهاوێتە ناو گێڕانەوەوە، جا گێڕانەوەکە دەتوانێ خاوەن نەقشەیەکی روون بێت یان نەبێت. بە شێوەی سادە: ئێمە تەنیا یەک ژیان دەژین، بەڵام دەتوانین گەلێک رۆمان بخوێنینەوە، ئەو رۆمانانەی دەرفەتی ئەوەمان دەدەنێ بەشداری لە ژیانی فرەتردا بکەین.

رۆمان چییە (١)

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

ئاننا کارەنینا بیری ئێمە دەخاتەوە کە رۆمان سەروکاری لەگەڵ مێژوو و رووداوەکاندا هەیە. ئێمە زۆر شت لەسەر مێژووی رووسیا و گۆڕینەوەی مانا لەسەردەمی تۆلستۆی فێردەبین، بۆ وێنە لە پێوەندی لەگەڵ رێفۆرمە یاساییەکان و گۆڕانە کۆمەڵایەتییەکان. زۆر سادە دەتوانین بڵێین رۆمان جۆرێک لە مێژووی کۆمەڵایەتی یاخود مێژووی ئایدیایە لە فۆڕمی ئەدەبییاتدا.

فەلسەفەی دڵەڕاوکێ (١١)

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

ئاگۆرافۆبی. نموونەیەکی تر دەتوانێ ئاگۆرافۆبی بێت کە گرێدەخواتەوە بە دڵەڕاوکێ بۆ شوێنە کراوە یاخود داخراوەکان. شوێن دەتوانێ بەئاسانی هۆکاری دڵەڕاوکێ هەبێت، چونکە شوێن خۆی لە خۆیدا 'هیچ' (یاخود 'نەبوون'ێکی) فیزیکییە و، مەرجێکی فیزیکیشە بۆ ئازادی، دیسان لەبەر ئەوەی مرۆڤ پێویستی بە شوێنە بۆ ئەوەی بتوانێ ئازادانە تیایا بجوڵێ.

فەلسەفەی دڵەڕاوکێ (١٠)

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

ئێمە ئەوەین وا لە چاوی خەڵکی تردا هەین. لە سەردەمی منداڵییەوە ئەوە رووانینی خەڵکی ترە وێنای ئێمە لەسەر خۆمان دروستدەکا، دیارە بە خوێندنەوەی تایبەت بە خۆمانەوە. بۆ نموونە خوێندنەوەی خۆمان دیاری دەکا کام کەسانە لەدەرەوەی ئێمە خاوەن مانان. ئێمە زۆر خێرا دەگەینە ئەو تەمەنەی قسەباشەکانی ئەو کەسانەی وا بە هەندیان وەرناگرین و لامان گرینگیان نیە، رەدبکەینەوە.

فەلسەفەی دڵەڕاوکێ (٩)

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

لەژێر دڵەڕاوکێدا حەزە خۆی حەشارداوە. حەزێک کە من ناوێرم دانی پیانێم لەبەر ئەوەی من دەکا بە شتێکی تر لەوەی هەم. رەنگە پێویست نەکا حەزەکە زۆر بەهێز بێت، هەر ئەوەندە بەسە مرۆڤ هەست بە دەرفەتێکی تر بکا و، خود خۆی لەناویدا ببینێتەوە، چونکە ئیگۆ وەک چوارچێوەیەکی بەرتەسک و داخراو هەستی پێدەکرێ.

دڵەڕاوکێ لای ژان پۆل سارتێر (٨)

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

شیرکەگۆرد لەوانی تر دەوڵەمەندترە، بەڵام هاوکات کەمتر خاوەنی سیستمە. تیۆرەکانی هایدگێڕ و سارتێریش ، لەچاو شیرکەگۆرد، لەسادەبوونیاندا بەرچاون. بۆ ئەو کەسەی حەزدەکا لە تیۆری دڵەراوکی بگا و خۆی بهاوێتە ناو دەقەکانی هایدگێر و سارتێرەوە، پێش لەهەر شتێک دژوارییەکە لە ناسینی ئەو بنەما فەلسەفییەی خۆی دەردەخا کە ئەوان فەلسەفەکەی خۆیانی لەسەر بونیات دەنێن، نەک خودی تیۆری دڵەڕاوکێ.

دڵەڕاوکێ لای ژان پۆل سارتەر ٧

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

لەنۆروێژییەوە: سایتی قەلەم

گۆڕینی فاکت بۆ دەرفەت پێویستیی بە خەیاڵی من هەیە. دەرفەتەکان ئاکامی یاریی نێوان من و خەیاڵە ئازادەکانی منن لە لایەکەوە و، لە لایەکی تریشەوە لە نێوان من و دونیای دەرەوە. بۆیە دەرفەتەکان لە لایەن منەوە چێکراون نەک جیهان. ئازادی زیاترە لە دەرفەتی هەڵبژاردن لەنێوان ئەڵتەرناتیڤەکاندا، ئازادی بریتیشە لەوەی من دەبێ بۆ خۆم 'بڕوانم' یاخود بە یارمەتی خەیاڵ ئەو دەرفەتانە چێبکەم کە دوواتر دەمەوێ لەناویاندا هەڵبژێرم.