شرۆڤە

هیومانیسم و ژینڕوانگە دونیاییەکانی تر (٨)

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

ئەقڵگەرایی فەلسەفی پێش لەهەر شتێک رەوتێکی فەلسەفییە بۆ ناسین. واتە بە شوێن زانستێکەوەیە لەسەر ئەوەی چلۆن مرۆڤ دەتوانێ راستییەکان بدۆزێتەوە. ئەقڵگەرایی فەلسەفی باس لەوە دەکا ئەقڵ سەرچاوەی ناسینی راستییە. ئەوان دەڵێن بە یارمەتی بیر ـ وە تەنیا بەم هۆی بیرەوە ـ مرۆڤ دەتوانێ راستییەکان بدۆزیتەوە.

هیومانیسم و ژینڕوانگە دونیاییەکانی تر (٩)

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

میتۆدەکان ئەمانەن: سەیری هەموو بەشەکانی بابەتەکە دەکەین، هەوڵدەدەین هەموو فاکتەکان کۆبکەینەوە، بە پێداگرتن لەسەر بۆچوونی خۆمان لەگەڵ ئەو خەڵکانە قسەدەکەین وا رایان پێچەوانەی رای ئێمەیەو، لە کۆتایشدا ئەو فەڕز و بۆچوونانە دووردەخەینەوە وا پێمان وایە لەگەڵ بابەتەکە نایەنەوە. ئەمە ئەو میتۆدەیە وا زانست بەکاری دەبا و بینای خۆی لەسەر بونیات ناوە.

هیومانیسم و ژینڕوانگە دونیاییەکانی تر (دووابەش)

لە نۆروێژییەوە: سایتی قەڵەم

لە شەپۆلی بەرامبەر ئەمەدا لە دێبات سەبارەت بە موراڵ، یونیڤێرسالیسم خۆی دەبینێتەوە. تایبەتمەندیی ئەم روانگەیە باوەڕیەتی بە گوتاری گشتی. یونیڤێرسالیسم دەڵێ دێباتی کۆمەڵایەتیی کراوە شوێنێکی لەبارە بۆ گواستنەوەی بایەخ و بۆ پێکەوەبوونی ئاشتیانە. لەناو بایەخەکانی یونیڤێرسالیسم بیری مافەکانی مرۆڤ کە خەسڵەتی جیهانیان هەیە، رۆڵی سەرەکییان هەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشە موراڵی و ئێتیکیەکان لە نیوان زۆرینە و کەمینەدا.

هێما وەک ناسنامەى دەق

سەروەر حەسەن محەمەد

مردن لێرەدا پێوەرێکى میتافزیکى نییە  بۆ دابڕان  لە ژیان، بەڵکو پێوەرێکى سۆفیانەى ئێستێتیکییە بۆ حەزى  ژیان، چونکە ئەو ساتە سۆفیگەراییەىمردن، جیهانبینى شاعیر لەگەڵ  شیعرە و شیعر  دەورى شاعیر دەگرێ و ئەویش  پیرۆزترین وشەى لەسەر لێوە کە (شیعرە)،  شیعر لێرەدا هێماى  باوەڕە لە ناخى شاعیرەوەدەبێتە بەڵگەى ئیمان و پیرۆزى و ... 

ھەر بە رێگاوە، رۆمانی (بەرێگا..) دەنوسرێتەوە

شوان عوسمان

بنەچە و بنەڕۆکی رۆمانەکە رێوڕێ بەدەم رێگاوە دەگۆڕێت سەرەتا بە سادەییەکی زۆر سادە و دواییش هێور هێور لەناو ئالۆزیەکی جواندا دەکەوێتە رێ، دەقی باش و نوسینی باش پەیوەندی بە پاشخان و پێشینەی رۆشنبیری و هزری نوسەرەکەیە، ئەویش بڕیار دەدات کە بەرهەمەکە شتێکی باشە یان دووبارەیە.

وضعیت کردستان و مردمان آن

فرخ نعمت پور

استان کردستان نە تنها بعنوان منطقەای برای استخراج و صدور مواد خام، بلکە باید بە عنوان مرکزی برای تولید نیز مورد توجە واقع شود. یعنی اینکە استان در چرخە استخراج و تولید نیز قرار بگیرد. 

 

وەرگێڕانى پێچەوانە

عەباس جەمیل جێماو

شتێک هەیە پێی ئەوترێت وەرگێڕانی پێچە‌وانە، وەرگێڕمان هەیە نزیکەی 70 کتێبی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی، بێ ئەوەی جارێک بیری لەوە کردبێتەوە کتێبێکی کوردی وەربگێڕێتە سەر زمانێکی تر، ئایا ئەمە بۆ خۆی دەلالەت لەوە ناکات کە کاکی وەرگێڕ زمانزان نیە و  یان خەڵکی بەگەمژە دەزانێ.

وێکچوونەکانی نێوان دەقەکانی شێرزاد حەسەن و ماردین ئیبراهیم

ئەنوەر مەراغەیی

خوێنەری کارا تاکێکی هۆشیارەو لێکدانەوەو سەلیقەو دیدی خۆی هەیە بۆ دنیاو دەقەکان، بە هەموو شتێك ناڵێت باشە، تاکو لە بێژنگیان نەدات، ئەمە دەمانگەیەنێتە ئەو حەقیقەتەی کە  رەسەن لە نارەسەن جودا بکەینەوە، دەقی داهێنەر لە دەقی عادەتی و تەقلیدیی جیا بکەینەوە.

وێنا نزیکەکانی خودێکی پەرتبوو

ئاوات محەممەد

 ئەم ئەزموونەى داستان بەرزان، وەک یەکێک لە بیرکردنەوەى نەوەى نوێ دەتوانین لێکدانەوەى بۆ بکەین، لەهەمان کاتدا ئەوەمان بیر نەچێت، لەهەندێک شوێنی ئەم کتێبەدا سادەبوونەوەیەکی زۆری تێدایە، لە هەندێک پارچەی شیعریدا لە زمانی رۆژانە نزیک دەبێتەوە، بەڵام بەپێی ئەو ئەزموونەى وەک نەوەیەکی نوێ هەیەتى توانیوویەتى قسەیەک بکات، لەوانی تر نەچێت و هەروەها ئەو کارەشی کردووە کە خۆی لە نەوەى بەر لە خۆی جیاکردووەتەوە.

وێناکردنی خەونێکی لەبیرنەکراو لە...

وەرگێڕان و لێدوان: سۆران محەممەد

رامبۆ ره‌نگه‌ سه‌ره‌تا ویستبێتی سه‌فه‌ری ناو ئه‌و شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌ خێرایانه‌ تاقیبکاته‌وه‌ که‌ خه‌ڵکانێك به‌کاریده‌هێنن، بۆیه‌ سه‌ره‌تا له‌ دیمه‌ن و ره‌نگ و په‌نجه‌ره‌و کوشنه‌کانی ورد ده‌بێته‌وه، پاشان ئاویزانی ده‌کات به‌ خه‌ونێکی خۆیه‌وه‌ تیایدا، چه‌ند خۆشه‌ مرۆڤ هاوڕێیه‌کی هه‌بێت له‌ناویدا هه‌مان بۆچوون و قه‌ناعه‌ت و شێوازه‌کانی بیرکردنه‌وه‌ی ئه‌ویان هه‌بێت.‌‌

وێنه‌کانی قوڵایی نه‌ست له‌ شیعردا

لەتیف بێوار

ئایا هه‌موو ئه‌زموونه‌ که‌ڵه‌که‌بووه‌کانی شکست و خیانه‌ت و کاره‌ساته‌کان وای له‌ شاعیر نه‌کردووه‌، قوربانیی بوونی خۆی ئاوها ده‌رببڕێ، وه‌ك له‌ ڕێبازی شیته‌ڵکاری ده‌روونی سیگمۆند فرۆیدا هاتووه‌، له‌ کاتێکدا بۆ ئه‌و هه‌موو ئه‌زموونه‌ تاڵه‌کان‌ هه‌ر که‌ڵه‌که‌بوونێك بوون له‌ نه‌ستدا و نه‌یتوانیبێت ده‌ربڕینیان لێبکات.

وێنەی سوریالیزم لە نەتەوەی زێرابەکان

یاسین برایم

کۆد ووێنەکان، لە نێو خودی رستەکان خۆیان حەشارداوەو وەستان وتێفکرینیان دەوێت، هەست دەکەیت لە پێشانگایەکی هونەریدایت. دەکرێت هونەرمەندێکی بە سەلیقەو بە ئەزموون لە نێو وێنەکانی ئەم رۆمانە خۆی بدۆزێتەوە، هەمان وێنەکان جارێکیتر لە رێگەی رەنگەوە نیشانی (خوێنەر + بینەر ) بدات. لە هەمانکاتیشدا کارێکی نوێیەوگرنگیدانیش بە کارو بەرهەم و خەیاڵ و هزرە نوێیەکانیش، لە داهێنان و بەرهەمی نوێترمان نزیک دەکاتەوە، ئەمەش چێژ و سوود بە مرۆڤ دەبەخشێت ئەم رۆمانەش ئەوەندە دێنێ بایەخی پێبدرێت.

یاداشتێک دەربارەی چەند وەرگێڕانی سەعید کاکی لە کانت

محەمەد محەمەدمرادی

هەرچەند ناوی نووسەری ئەو تێکستانە نەهاتوون، بەڵام بەپێی ڕستە و پێکهاتە و فۆڕمی تێکستەکان دەتوانین بە گومانەوە بڵێین ئەم تێکستانە زۆرتر لە جزوەی کۆمەڵێک لە مامۆستایانی زانکۆکانی تاران و شوێنی تریش نزیکن و بۆیە بەجدی داوا لە وەرگێڕی ئەو تێکستانە دەکەین کە بەرپرسانە و ڕاستگۆیانە ناوی نووسەر و سەرچاوەکان دەستنیشان بکات.