شرۆڤە

ئاوڕدانەوەیەک لە...

 لەتیف بێوار

 

گەر رستەیەك لەسەر ژیانی واقیع دابڕێژم سەبارەت نووستن ئەوا دەتوانم بڵێـم: "ئەو لە ژوورەکەمدا نانوێت، نەخۆشە بە سەرماخوردەگی، پێویستی بە هێمنی و پشووە" بەڵام شیعر دەرچوونە لە داڕشتنی رۆژانە، دەبابزانین شاعیر چی لێکردووە تا شتێکی جیاوازی لێ بخولقینێت.

ئایا "سکاڵانامه"‌‌که‌ی شێرکۆ به مه‌به‌ستی خۆی ده‌گات؟

د. مه‌سعوود بینه‌نده

مێژووی میتافیزیکی رۆژاوایی، قورسایی هه‌بوونایه‌تی لۆگۆس، له حوزووری بێ‌پێچ‌و په‌نا و راسته‌وخۆدا ده‌نوێنێت و باشترین درگای ئه‌م ده‌رکه‌وتنه له زمان و وتاری ئاخافتندا ده‌بینێته‌وه. 

‌ئایا ڪورد...

ژیروان دەرگەڵەیی

ئه‌گه‌ر زمانی هیند و ئه‌ورووپایی وه‌ك دیارده‌یه‌ك ته‌رخان بكه‌ین و هه‌میسان زمانی هیند و ئێرانی وه‌كوو لقێكی بنه‌ماڵه‌ی هیند و ئه‌وروپایی دابنپین ده‌توانین بڵێین زمانی كوردی به‌ زمانێكی تایبه‌تی و سه‌ربه‌خۆی لقی ئێرانی له‌ بنه‌ماڵه‌ی زمانه‌ هیندو ئه‌رووپایه‌كان و له‌ ده‌سته‌ی  چه‌ند بەرهەمێک هەژماردەکرێت. 

ئه‌ده‌بیات له‌ قه‌یرانی ئایدۆلۆژیادا

 

حیشمه‌ت خوسره‌وی

 

له‌ کۆتاییدا ده‌توانین بلیین که‌ ئه‌ده‌بیات پێویسته‌ خاوه‌نی سه‌ربه‌خۆیی بیت‌و تاکییه‌تی خۆی بپارێزیت و قه‌له‌مه‌که‌ی نه‌خاته‌ خزمه‌تی هیچ ئایدۆلۆژیایه‌کی سیاسی‌و تا ئه‌به‌د پاسه‌پۆرتی بوونی خۆی وه‌ک بونه‌وه‌رێکی کۆمه‌ڵایه‌تی‌و پاشان وه‌ک ئدیبێک بپارێزێت.

ئەدەب و فرۆیدیسم

و. ساڵح سووزەنی

 فرۆید ناراستەوخۆ دەڵێ ئەو بەرهەمە ئەدەبییانەی کە رەمزەکانیان زۆرتر ئەزموونی جیهانی ئودیپی ئەنوێنن باشترین بەرهەمن

ئەدەبیات، موکریانیزم و ڕەخنەی ئیمانێنت

محەمەد محەمەدمرادی

فاتێح سەعیدی هەوڵی داوە لە هەمان مێتۆدی کۆمەڵناسیی ئەدەبیات کەڵک وەرگرێت کە دەکەوێتە ناو گشتیەتی مارکسیزمەوە، بەڵام لام وایە لەگەڵ بیروباوەڕی خۆیدا بڕێک ناکۆکە و لە هەنگاوی یەکەمدا تووشی دوولەتبووێتی و تەنانەت نامۆییشی دەکات. ئەم بابەتە قابیلی گشتاندنە بەو دەگمەن ناسیۆنالیستانەی دیکەیش کە دڵیان لای هونەر و ئەدەب و ڕەخنەیە، چونکە ناسیۆنالیزم لەخۆیدا بەشێوەی ئیمانێنت نە لەناو هونەردا جێگای دەبێتەوە و نە ئەساسەن هونەر لەناو ناسیۆنالیزمدا جێگای دەبێتەوە.

ئەدەبیاتى گێڕانەوە لەناو مێژوودا

غەمگین بۆڵى

هەتا نووسەرانى کوردى سۆرانینووس بە کرمانجى نەخوێنرێنەوە و نووسەرانى کوردى کرمانجینووسیش بە سۆرانى نەخوێنرێنەوە، نابنە نووسەرى کورد. بۆیە پتەوکردنى ئەو پردە، پتەوکردنى کولتووری کوردییە و باشترین خزمەتێکە ئێمە بە نووسەرانى نیوەکوردى دەکەین.

ئەگەر لە رۆژێکدا مردی...

 

ئه‌مجه‌د غوڵامی

 

شێرکۆ هه‌ر له‌م گه‌ڕانه‌وه‌ و هه‌ر له‌م دروستکردنی ماڵی یاده‌وه‌رییه‌ دایه‌ که‌ په‌لێکی ڕابردوو ڕاده‌گوێزێ و به‌ چڕکردنه‌وه‌ی ئۆرگانیزم‏باوه‌ری له‌ زه‌ماندا هه‌مدیسان کاتی کاره‌سات بنیات ده‌نێته‌وه‌ و ناهێڵی ڕابردوو ببێته‌ زه‌مانێکی چه‌ق به‌ستووی نۆستالۆژیک و ره‌نج بردن له‌پێناو ئاره‌زوویه‌کی ناکامی ڕابردوو. به‌ڵکوو به‌پێش خستنی ڕابردوو به‌ره‌و ئێستای کاره‌سات، دای‏ده‌ته‌کێنێت له‌ قه‌ره‌بووسازی و شوێنی شیاوی تێدا ژیان.

ئەنالیزەکردنی چیرۆکی عەلی بابا و چل دزەکە

 

هاوڕێ نەهرۆ

مەرجانە وەک کەسایەتی رۆڵی پوزەتیڤی پێسپیردراوەو لە دوو حاڵەت دا یارمەتی عەلی بابا دەدا: یەکەم وەک کەشف کردنی سیمبولەکەو چەواشە کردنی دوژمن. دووەم، وەک کەشف کردنی گۆزەکانی تەروادە کە بەرۆنی داغ هەموویانی لە ناو دا و، دواتریش بە هۆی سەماوە رابەرەکەیان کوشت.

 

ئەنالیزەی فیلمی سینەمایی تەختە رەش

هاوڕێ نەهرۆ

لەڕاستی دا ئەم فیلمە سیمبولی یە سەر بە قوتابخانەی واقعیەتی سیحرییە. لەم ڕوانگەوە ئیشی لەسەر کراوە. کار کردن لەسایەی ئەم قوتابخانە زۆر ئاڵۆزە. خوێنەر یا بینەر شارەزایی میژووی میللەتەکە نەبێ ناتوانێ سیمبولەکانی بدوزێتەوە و هەربۆیە تێگەیشتن لێی دژوار دەبێ.

ئەهمیەتەیل ئستراتیژیکی کرماشان...

حشمەت خۆسرەوی

کرماشان لە بار تکنولوژییەوە خاون خەت وشکایی، ئاسمانی و تا ئەنازەێکیش خەت ئاسنینە. ئی تاێوەتمەندیەیلە نە تەنیا باێس بینەس ک کرماشان لە رووی مودیرییەتی و ئداریوە ئەهمیەت خوەی داشتوویت، بەڵکەم بیەس وە فاکتورێگ ڕا وەسڵ کردن نزیک وە ١٤ شارسان وەل یەکا.

ئوستاد و مارگەرێتا

دانا رەئووف

 

ئامادەکاری ڕۆمانەکە، بنەما فەلسەفییەکان، هێڵە هاوبەشەکان و جۆرەکانی هەڕەشە و مەرگ، لەوێنەیەکی خەونەنمایشدا کۆدەکاتەوە و وەک داوی جاڵجاڵۆکە، بەبنەما ئابوورییەکانی ئەم ڕۆژگارەمانەوە دەچنێتەوە. هەموو نەمایشەکەیش لە شانۆیەکی ناوشانۆدا، دەبێتە تابلۆیەکی گەورەی پێشانگایەک و ئەتمۆسفێرێکی لێوانلێو لەترس.

ئۆفیلیای شه‌که‌سپیر و ئۆفیلیای ماردین ئیبراهیم

 

هه‌رده‌وێڵ بارامی

ئه‌م پرسیارانه‌ ده‌بێت لای ئێمه‌ گرنگییه‌کی زۆری هه‌بێت چونکه‌ وه‌ك پێویست تا ئێستا نه‌خراوه‌ته‌ ژێر تیشکی لێکۆڵینه‌وه‌ی زانستییه‌وه‌. له‌م ده‌رفه‌ته‌دا و بۆ زیاتر نزیک کردنه‌وه‌ی ئه‌م باسه‌ ده‌مه‌وێت نموونه‌یه‌كی پراکتیکی بهێنمه‌وه له‌ ناو شیعری شاعیرانه‌وه‌. 

ئۆنتۆلۆژیای ژن/ کۆمەڵایەتی، لە کارێکی عومەر دەروێشدا

ئەحمەد ڕەزا

 کورسیی، وەک هێمای هەمیشەیی، ئەو پنتە بوونگەراییە دەرئەخات کە مرۆڤ هەیەتی، دروستکردنی زیندانێک لە کورسییەکەدا، ئاماژەیە بۆ مێژوویەکی گەورەی ستەمکاریی لە ژیانی ژناندا.

ئیرۆتیزیم لە شیعرى فروغى فەروخزاددا

 وەرگێڕانى: رزگار جەبارى

ئەمڕۆ لە زمانى فارسیدا دوانزە هەزار شاعیرى خاوەن کتێب و هەفتا هەزار شاعیرى ئینتەرنێتى هەیە. یەکێکى دیکە لە کێشەکان دیارى کردنى بەردەرکى شیعرییەتە کە چلۆن نووسینى کەسێک لە ئینتەرنێتدا بۆ شیعر و ناشیعر دابەش بکرێت. من بە شیکارى شاعیرانى پۆست مۆدێرنى ئینتەرنێتى بە بەراوورد لەگەڵ شاعیرانى کلاسیک و نیمایى بڕێک لە تەکنیکەکانى پۆست مۆدێرنم هەڵکۆڵیوە. هەنگاوى دواتر دۆزینەوەى تەکنیکە ئەدەبییەکانى شیعرى ئیرۆتیکە.