شرۆڤە

چەند رەخنەیەکی دۆستانە

 

فەریق م حەوێزیی

جا ئه‌و ئه‌دیبانه‌ی له‌به‌رانبه‌ردا له‌سه‌ر یه‌ك ده‌نووسن له‌ دوو رووه‌وه‌ نووسینه‌کانیان جێی بایه‌خ نابێت و به‌ شێوه‌یه‌کی نیوترال و زانستی مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا ناکرێت و ته‌نانه‌ت کۆی نووسین و ئایدیاکانی ئه‌و که‌سانه‌ش ده‌خرێته‌ ژێر نیشانه‌ی پرسیاره‌وه‌.

چەند سەرنجێک لەسەر فستیڤاڵی گەلاوێژ و براوەی یەکەمی بەشی چیرۆک

محەمەد محەمەدمرادی

لە باری فۆڕم و تەکنیکەکانی گێڕانەوەوە ئەبێ خوێنەریش وەک لێژنەی فستیڤاڵی گەلاوێژ دەستودڵباز بێت تاکوو بتوانێ ئەم دەقە بە چیرۆک وەربگرێت، یان ئەبێ وەکوو کۆمەڵێ ئیماژیستی خۆماڵی تەنها بە یەک دوو وێنەی جوان و هەڵبەت کڵیشەیی ناو ئەم چیرۆکە، وەکوو دیمەنی باران و شیشەی هەڵمگرتووی پاس و دیتنی دنیا لە شووشەی بارانلێکەوتووی پاسەوە دڵخۆش بێت.

چوار تیۆر دەربارەی...

کامۆ ئاراز ئەحمەد

زمانەوانی سویسرایی فێردیناند دێسێسور دەڵێت ‘بە بێ زمان، هزر تەمەئەستێرەیەکی نادیار و ڕێکنەخراوە’. وەلێ، زمانەوانانی دیکە دەکرێت هاوڕانەبن و لە هەمان کەشتی دێسێسور هەمسەفەر نەبن، هەندێک لە زمانەوان تەواو پێچەوانەی ئەو لە زمان دەڕوانن و هزر بە سەرەکیتر و زمان بە دووەمی لە قەڵەم دەدەن.

چوارچێوەکانی حیکایەتخوان

  

ئەحمەد رەزا

تەکنیک لە چیرۆکی زیندەخەونی فەرهاد مستەفادا، کێشانی چوار چوارچێوەی جیاوازە، بۆ هەلوەسەیەکی پەتیی، کە زیاتر مناڵ و مناڵ گیرۆدەی ئەبن، چیرۆکنوسەکەش ئەوەندە شارەزایی هەیە بزانێت چۆن ئەم دەرکەوتانەی هەلوەسەی مناڵانمان بۆ ئەگوێزێتەوە.

چیرۆکنووسی چالاک

سارا ئەحمەدزادە

کەسایەتییەکان ناوێکی دیاریان نییە و کاراکتەرەکان وەکوو ڕێبوارێ لەناو ڕووداوەکاندا دێن و دەچن یانی کەسایەتییەکان زۆر گرنگ نیین بەڵکوو ناواخن و شیکاری ڕووداوەکان بەشێوەیەکی دەروونی گرنگە و باسی کێشەی مرۆیی دەکات.

چینەکان: ئەو وشە بچوکەی ئڵیتەکان دەیانەوێت بیرت بچێتەوە

و. گۆران عەبدوڵا

ترامپ وەکوو هەموو دیماگۆجیەکانی تر هانی توندو تیژی دەدا دژ بە کەمینە بێ پشت و پەناکان و دابەشکردنە کەلتوری و کۆمەڵایەتییەکان فراوانتر دەکات، لە بەرانبەریشدا واز لە دەوڵەمەندەکان دەهێنێت وەکو ئەوەی کەهەن. ئەوە ساندەرزە ئۆلیگارشێکان لێی دەترسن و ڕقیان لێیەتی.

خوێندنەوەى خۆم بۆ...

مەجید عەبدولرەحمان خۆشناو

نووسەر سنوورێکى هونەرى لە نێوان خۆی وخوێنەران دروست دەکات و ئەفراندن دێنێتە وجود، واتە کارە جەماوەرییەکەى زۆر لا گرنگ نییە، وەک رۆمانە تەقلیدییەکان کە چاکى و خراپى رۆمانەکە لە گێڕانەوەى هەقایەتەکەى دابێ و بەرگە هونەرییەکەى لێ دابماڵێ، بەڵکو خوێنەر زۆر ماندوو دەکات تا لە بیرۆکە و ناوەرۆکى رۆمانەکە تێدەگات.

خوێندنەوەی (بە رێگاوە)

هۆشەنگ شێخ محەممەد

لە کۆتایی ئەم خوێندنەوەیەدا، دەستخۆشی لە رۆماننووس (دڵشاد کاوانی) دەکەم، پیرۆزبایی لە رۆشەنبیری کوردی دەکەم کە رۆماننووسێکی نوێی تێدا لە دایک بوو. بە رێگاوە، رۆمانێکی سەرکەوتووە، زمانەکەی زەنگین و بزۆز و چالاکە، کۆمەڵێ ناو و زاراوەی خۆماڵی و کرمانجی و ناوچە و شوێنەکانی تری کوردستانی بەکارهێناون و هەر هەمووشیان لە جێی خۆیان داندراون!

خوێندنەوەی چالاک خوێنەری چالاک...

 

شاهۆ حەسەنپوور

لە خوێندنەوەی چالاکدا خوێنەر ئاگای لە تێم و ئامانجەکانی نووسەر هەیە و دەتوانێ کرۆکی بۆچوون و پەیامەکانی دەق لای خۆی گەڵاڵە بکات. دەکرێ ئەوەش زیاد بکەین کە خوێنەری چالاک خوێنەرێک نیە کە بە سەر بەسەرهات و نێوەرۆکەکان دا تێپەڕێ، بەڵکوو ئەم خوێنەرە زۆرتر هەوڵی رۆچوونە خوار دەدات.

خوێندنەوەی چەمکی...

 سۆران محەمەد

ئەو هەستە مرۆڤدۆستانە لە کوێ درکی پێدەکرێت؟ لە کام کۆبوونەوەی شاعیرانی سوریالی، یان لە سەرمێزی کامە نووسەری پۆستمۆدێرن کەوازی لە هەموو سەروەت و سامانەکەی هێناوەو خەریکی ئاواز دانانە بۆ منداڵە بێ کەسەکان؟  

خوێندنەوەیەك بۆ رۆمانی "بەڕێگاوە"

دکتۆر مستەفا ساڵح

لە بەكارهێنانی زماندا نووسەر هەتا راددیەكی باش سەركەوتوو بووە، سەرەڕای پابەندبوونی بە زمانی نووسینی پەیڕەوكراو، هەتا بۆی لوابێ، تێكەڵەیەكی لە زار و بنزارەكانی ناوچە جیاجیاكانی كوردستان بەكارهێناوە، دەیان وشەی كەم بەكارهێنراوی خستۆتە ناو دەقەكەوە و خوێنەری پێ ئاشنا كردووە.

خوێندنەوەیەکی نیشانەناسیی...

رزگار جەباری

 لە شیعری (لە کتێبخانەی تایبەتی بابا تاهیردا)ی سەباح ڕەنجدەردا، وشەکان زۆر بە وردی و هەستیارێتییەوە هەڵبژێردراون، بەتایبەتی ئەو وشانەی ئاماژەن بۆ (گیانلەبەران) تاکو لە ناو یەک کۆمەڵە هەستدا پێشکێشی خوێنەر بکرێت. زۆربەیان وەکو نیشانە (هێما) بەکار براون و خودان بنیادێکی سیستەماتیکن.

د. محه‌مه‌د كه‌مال و فه‌لسه‌فه‌ی بوون

ئارام سدیق

د. محه‌مه‌د كه‌مال له‌ یه‌كه‌م به‌رهه‌مییه‌وه‌ تا ئێستا، پرسیاری بوون له‌نێو هه‌موو نووسینه‌كانیدا ڕه‌نگدانه‌وه‌ی هه‌بووه‌ و هه‌ر بۆیه‌ خۆیشی وه‌كوو بوونگه‌رێك ئه‌ژمار ده‌كرێت و یه‌كێكه‌ له‌و نووسه‌رانه‌ی له ‌سه‌ره‌تای حه‌فتاكانه‌وه‌ وه‌كوو بانگه‌شه‌كارێكی فه‌لسه‌فه‌ی بوونگه‌رایی ئه‌ژمار كراوه‌. ئه‌وه‌ی له‌م كتێبه‌ی نووسه‌ردا سه‌رنجم ڕاده‌كێشێت، ئه‌و چڕبوونه‌وه‌یه‌ی نووسه‌ره‌ له‌سه‌ر فه‌لسه‌فه‌ی بوون و تێگه‌یشتن له‌ واتای بوون.

داکشانی ئاستی شیعرییه‌ت له‌ شیعره‌کانی (که‌ژاڵ ئه‌حمه‌د)دا

لەتیف بێوار

جارێکی تر به‌ زمانێکی ناشیعریی؛ بابه‌تی سیاسی تێکه‌ڵی ده‌ق ده‌بێت و تیایدا به‌های ئیستاتیکاو ره‌وانبێژی ده‌ق به‌ هێند ناگیرێت و لایه‌ن و  دۆخی گشتی کاره‌ساته‌که‌ی شاعیرو په‌شیمانی ئه‌و وای لێده‌کات ئاوڕ له‌و لایه‌نانه‌ نه‌داته‌وه‌.

داماڵینی دەق

محەمەد عەبدولکەریم ئیبراهیم

    وەسف کردنی هۆڵی گۆرانی و مۆسیقا بەوەی هۆڵێکی تاجدارە، وەسفێکە لە جیهانی ئاساییدا بوونی نییە، بەڵام شاعیر بەهۆی خەیاڵی داهێنەرانەیەوە ئەو تابلۆیەی کێشاوە بۆئەوەی دیمەنی هۆڵەکە لەدەرەوە ئەوەندە جوان بێ شیاوی جوانیی گۆرانی و مۆسیقا بێت، ئەم ئەفراندنەی شوێن وادەکات کە هەر خوێنەرێک بەپێی پێشینەی زەینیی خۆیەوە وێنە بۆ ئەم هۆڵە دروست بکات.