شرۆڤە

نامەیەکی کراوە بۆ سەباح ڕەنجدەر

عەبدوللا سەڕاج

کاکە ڕەنجدەر! ئەفراندنی ڕۆمان، نە کرداری وەڵامدانەوەی پرسیارەکانە، نە دۆزینەوی چارەسەری دیاردەکانە، بەڵکو ھەڵمەتبردنە ڕووە و چەمکی جوانی. دەستگیرکردنی مەعریفەت (ھۆشەکی نەک غەیبی)، ئەوجا ورووژاندنی پرسیار لەھۆشی خوێنەردا، چونکە دۆزینەوەی چارەسەری ئاستەنگ و نالەبارییەکان، وەڵامدانەوەی پرسیارە ڕیشەییەکان کەوتووەتە گەردنی. کۆمەڵناس، فەیلەسووف، ئابووریزان، مێژوونووسان.

ڕووداو و سەرچاوەی سرووشی شیعری

 حەکیم مەلا ساڵح

لەم بەرھەمانەدا ھەست دەکرێت، کە شاعیر چاوی سانسۆری لەسەر چۆنیەتی نووسینی خۆی ڕاگرتووە، بۆیە پەنا دەباتە بەر وشە و دەستەواژەگەلێک، کە پڕ لە واتا و دەلالاتی خۆیانن. سانسۆر مەرج نییە چاوی دەستەڵاتداری زۆردار بێت، شاعیر دەتوانێت خۆیشی سانسۆر لەسەر خۆی دابنێت. واتە دەبێت ئاگای لە خۆی بێت، چۆن دەست بۆ وشە و رستە دەبات و شیعری پێ دروست دەکات

چەند سەرنجێک لەسەر فستیڤاڵی گەلاوێژ و براوەی یەکەمی بەشی چیرۆک

محەمەد محەمەدمرادی

لە باری فۆڕم و تەکنیکەکانی گێڕانەوەوە ئەبێ خوێنەریش وەک لێژنەی فستیڤاڵی گەلاوێژ دەستودڵباز بێت تاکوو بتوانێ ئەم دەقە بە چیرۆک وەربگرێت، یان ئەبێ وەکوو کۆمەڵێ ئیماژیستی خۆماڵی تەنها بە یەک دوو وێنەی جوان و هەڵبەت کڵیشەیی ناو ئەم چیرۆکە، وەکوو دیمەنی باران و شیشەی هەڵمگرتووی پاس و دیتنی دنیا لە شووشەی بارانلێکەوتووی پاسەوە دڵخۆش بێت.

ڕێزگرتن لە شیعر

  

سەباح ڕەنجدەر

 شیعری کوردی پاڵەوانی زۆر تێدایە، بەڵام ئەستێرەی تێدا نییە. واتە: پاڵەوان تەمەنی کورتە و زوو بێ شوێنەوار دەمێنێتەوە و دەمرێت، بەڵام ئەستێرە تەمەنی درێژە و شوێنەواری لەناو کۆمەڵگا دەمێنێتەوە و وەک نموونەیەکی پڕاوپڕ بە ڕووناکییەوە دەژی.

 

ژانری شێعر و گرفتەکانی

 

محەمەد ئەدیبی ـ بۆکان

لەم یەک دوو دەیەی ئاخریدا شێعر و هۆنراوە داکشانی بە خۆیەوە بینیوە و شەیدایانی هۆنراوە وەک جاران مۆمی هەستیان بە ئاگری ئەوێستایی شێعر داناگیرسێ و شەپۆلانی پڕ لە جۆششی شێعر تاسە و مەیل کەیل ناکەن. بۆچی وەک جاران خوێنەران بە لەزەوە هەڵناکوتنە سەر سنگی شێعر و لەو خوانە پڕ پیت و بەرەکەتە داوای بەش و حەسانەوە ناکەن.

رۆژی جیهانی دژی سزای کوشتن

لە سویدیەوە: سایتی قەڵەم

"چیارا سانگیورگیو" کارناسی بەشی سزای کوشتن لە ئەمنێستی ئینتێرناسیونال دەڵێت: جێگەی داخە هێشتاکە وڵاتانێکی زۆر لەسەر ئەو بۆچونە هەڵەیە راوەستاون کە پێیان وایە کوشتنی مرۆڤ لەسەر ئەو تاوانە دەبێتە  هۆی کۆتایی هێنان بە کەسانی گیرۆدە بوو یان کەمکردنەوەی ژمارەی تاوانکاران.

ئەدەبیات، موکریانیزم و ڕەخنەی ئیمانێنت

محەمەد محەمەدمرادی

فاتێح سەعیدی هەوڵی داوە لە هەمان مێتۆدی کۆمەڵناسیی ئەدەبیات کەڵک وەرگرێت کە دەکەوێتە ناو گشتیەتی مارکسیزمەوە، بەڵام لام وایە لەگەڵ بیروباوەڕی خۆیدا بڕێک ناکۆکە و لە هەنگاوی یەکەمدا تووشی دوولەتبووێتی و تەنانەت نامۆییشی دەکات. ئەم بابەتە قابیلی گشتاندنە بەو دەگمەن ناسیۆنالیستانەی دیکەیش کە دڵیان لای هونەر و ئەدەب و ڕەخنەیە، چونکە ناسیۆنالیزم لەخۆیدا بەشێوەی ئیمانێنت نە لەناو هونەردا جێگای دەبێتەوە و نە ئەساسەن هونەر لەناو ناسیۆنالیزمدا جێگای دەبێتەوە.

ئەنالیزەکردنی چیرۆکی عەلی بابا و چل دزەکە

 

هاوڕێ نەهرۆ

مەرجانە وەک کەسایەتی رۆڵی پوزەتیڤی پێسپیردراوەو لە دوو حاڵەت دا یارمەتی عەلی بابا دەدا: یەکەم وەک کەشف کردنی سیمبولەکەو چەواشە کردنی دوژمن. دووەم، وەک کەشف کردنی گۆزەکانی تەروادە کە بەرۆنی داغ هەموویانی لە ناو دا و، دواتریش بە هۆی سەماوە رابەرەکەیان کوشت.

 

شیعرى بەر سێبەرى سانسۆر

 

حەکیم مەلا ساڵح

وەک لە سەرەتاوە ئاماژەم پێکرد (سەباح ڕەنجدەر) سانسۆرى لەسەر خۆى داناوە، بۆیە هەوڵدەدات بە وریایی دەست لەسەر وشە دابنێ، بەڵام بە پێچەوانەى ئەم رەوت و ئاقارەوە ناو بەناو دەبینین وشەى لە دەست دەردەچێت، کە لەناو دنیاى شیعرەکانیدا جێگاى نابێتەوە، بەڵکو وشەى دیکە هەیە، کە ئەو جێگا سەنگینە بگرێت.